الکسا چیست و چگونه کار می‌کند؟

انسان ذاتا تمایل به شماره‌گذاری چیزها دارد؛ با این کار می‌تواند بهتر قیاس کرده و اشیای هم‌نوع را رتبه‌بندی کند. وب‌سایت‌ها هم از این موضوع مستثنی نیستند؛ به‌هرحال صاحبان کسب‌و‌کارهای اینترنتی برای بررسی روند رشد و توسعه‌ی تجارت خود نیازمند معیارهایی هستند تا بتوانند به مقایسه وضعیت فعلی و گذشته بپردازند. برای این منظور چندین روش وجود دارد و یکی از شناخته‌شده‌ترینِ آن‌ها رتبه‌بندی «الکسا» (Alexa) است. در ادامه برایتان توضیح می‌دهیم که وب‌سایت‌ها چگونه در الکسا رتبه‌بندی می‌شوند و اساسا رتبه‌های الکسا تا چه‌ حد اهمیت دارند.

الکسا چیست؟

الکسا در سال ۱۹۹۶ در کالیفرنیای آمریکا تاسیس شد؛ چندی بعد در سال ۱۹۹۹ میلادی به‌وسیله‌ی شرکت بزرگ آمازون خریداری شده و به یکی از زیرمجموعه‌های آن تبدیل شد. الکسا به‌طور تخصصی در زمینه‌ی گردآوری داده‌های ترافیکی وب فعالیت می‌کند و این کار را از طریق نوارهای ابزار و افزونه‌های مرورگرها انجام می‌دهد. البته شرکت الکسا پیش‌تر در حوزه‌های دیگری چون ایجاد پایگاه داده برای امور جست‌وجو نیز فعالیت داشت که دیگر متوقف شده‌اند.

اما آن‌چه باعث شهرت این شرکت شده، «رتبه‌بندی الکسا» است که به عنوان مشخصه‌ای از محبوبیت وب‌‎سایت‌ها است؛ یا آن‌طور که خود شرکت می‌گوید این ابزار، برای فهمیدن این‌که در سه ماه گذشته «یک وب‌گاه در چه حال بوده» به کار می‌رود.

رتبه‌دهی چه‌طور انجام می‌گیرد؟

بر اساس آن‌چه در صفحه‌ی «داده‌های ما» در وب‌گاه رسمی الکسا آمده، رتبه‌ها با استفاده از ترکیبی از تخمین مراجعه‌کنندگان یکتای روزانه به یک وب‌سایت و تخمین شمار صفحه‌های بازدیدشده‌ی آن وب‌سایت در سه ماه گذشته محاسبه می‌شوند. بدین ترتیب بالاترین رتبه به وب‌گاهی تعلق می‌گیرد که جمع بیش‌ترین مراجعه‌کننده‌ی یکتا و صفحه‌ی مرورشده را داشته باشد.

همان‌طور که گفته شده، داده‌های مورد نیاز از طریق کاربران وبی تامین می‌شود که یکی از ۲۵٬۰۰۰ افزونه‌ی مرورگر الکسا برای کروم، فایرفاکس یا اینترنت اکسپلورر را استفاده می‌کنند. سپس یک الگوریتم انحراف‌های بالقوه‌ی مختلف و وب‌سایت‌هایی که احتمالا در آمار نیامده باشند (عاملی که مدت‌ها است درباره‌ی آن کاری نشده) را اصلاح و جبران‌سازی می‌کند. درنهایت با تعدیل داده‌ها بر پایه‌ی مراجعه‌کنندگان مناطق جغرافیایی، رتبه‌بندی انجام می‌گیرد.

چه‌طور می‌توان رتبه‌ی الکسای یک وب‌سایت را تماشا کرد؟

دسترسی به این قسمت راحت است: خیلی ساده به وب‌گاه رسمی الکسا بروید، نام کامل وب‌سایت موردنظر به همراه دامنه‌ی آن را وارد کنید. برای اطلاعات بیش‌تر کافی است در صفحه‌ی نتایج، پایین بروید تا به مواردی چون نرخ پرش (Bounce Rate)، میانگین روزانه‌ی صفحه‌های مرورشده به‌وسیله‌ی مراجعه‌کنندگان، زمان گذرانده‌شده‌ی روزانه در وب‌سایت، مراجعان هدایت‌شده از جست‌وجوگرها، فهرستی از وب‌گاه‌های مرتبط و حتی سرعت بارگذاری صفحه‌ها دست پیدا کنید.

اصولا رتبه‌ی یک وب‌سایت در الکسا چه معنایی دارد؟

به نظر می‌رسد ارتباطی بین رتبه‌ی الکسای یک وب‌سایت و ترافیک استفاده شده‌ی آن وجود دارد؛ بنابر آن‌چه در خود سایت الکسا آمده «ترافیک رتبه‌های ۱۰۰٬۰۰۰ و بالاتر به‌سختی قابل تخمین است و بر همین اساس، هرچه رتبه‌ی وب‌سایت به ۱ نزدیک‌تر شود رتبه‌ی ترافیکی آن هم دقیق‌تر می‌شود.» دقت محاسبات الکسا برای رتبه‌های بالاتر از ۱۰۰٬۰۰۰ به‌قدری پایین است که می‌توان آن را کاملا بی‌مصرف دانست.

چرا خیلی‌ها اعتقادی به الکسا ندارند؟

بسیاری از کسانی که برای وب‌سایت‌شان به اطلاعات قابل اعتمادی مانند «گوگل آنالیتیکس» (Google Analytics) دسترسی دارند، خصوصا آن‌هایی که این داده‌ها را برای بیش از یک وب‌گاه مورد تحلیل قرار می‌دهند، اغلب سمت‌و‌سوی وب-ترافیک و آمارهای ارایه‌شده‌ی الکسا را زیر سوال می‌برند.

در کل اگر منصفانه به رتبه‌بندی الکسا نگاه کنیم دو ضعف انکار‌ناپذیر در آن وجود دارد:

نخست این‌که الکسا امکان جمع‌آوری داده از تمام کاربران وب را ندارد؛ چراکه خیلی ساده روشی برای دسترسی به عادات مرورگری همه‌ی آن‌ها در اختیار نداشته و همان‌گونه که پیش‌تر هم گفته شد تنها به‌وسیله‌ی افزونه‌هایی که روی مرورگر چند میلیون کاربر وجود دارد داده‌ها را به‌دست می‌آورد. به همین خاطر طبیعی است که تصور کنیم خیل عظیمی از کاربران، هیچ‌یک افزونه‌های الکسا را نصب نکرده باشند.
دوم این‌که علی‌رغم ضعف گفته‌شده و حجم انتقادها و ایرادهای فنی و علمی‌ای که به نظام رتبه‌بندی الکسا و نحوه‌ی مواجهه و محاسبه‌ی خطاهای محتمل آن وجود دارد، این شرکت کماکان اقدامی قانع‌کننده برای شفاف‌سازی درباره‌ی این‌که «رتبه‌بندی الکسا چگونه با استفاده از ترکیب تخمین مراجعه‌کنندگان یکتای روزانه به یک وب‌گاه و تخمین میانگین تعداد صفحات مرور شده ظرف سه ماه گذشته محاسبه می‌شود» انجام نمی‌دهد.

آیا رتبه‌ی الکسا مهم است؟

مسلما وضعیت یک وب‌سایت برای اغلب صاحبان آن‌ها خیلی مهم است. به نظر می‌رسد در مجموع برای پی‌گیری و نظارت دایم بر روند پیشرفت یک وب‌سایت استفاده از گوگل آنالیتیکس بهتر از داده‌های الکسا باشد؛ اما به همین نسبت برای سنجش میزان محبوبیت در قیاس با رقبا، می‌توان گوشه چشمی هم به آمار الکسا داشت تا انحراف‌های احتمالی از رویه‌ی صحیح به حداقل برسد. هرچند بعید است چند رتبه بالا و پایین در الکسا به معنای اختلاف فاحش در ترافیک دو وب‌گاه باشد.

نتیجه‌گیری

قطع یقین وجود آمار ارايه‌شده از سوی الکسا به عنوان معیاری فراگیر در فضای وب خوب است؛ خصوصا همان‌طور که در آغاز گفته شد اختصاص شماره و رتبه به وب‌سایت می‌تواند مقایسه و بررسی عمق نفوذش را ساده‌تر کند. اما مهم این است که این قیاس تا چه حد دقیق و قابل اتکا است که به نظر می‌رسد شرکت الکسا تا به دست آوردن اعتماد همه‌ی کاربران راه درازی در پیش دارد.

شما چه فکر می‌کنید؟ تا حالا شده وب‌سایت محبوب‌تان علی‌رغم این‌که پر‌بازدید به نظر می‌رسد رتبه‌ی بالایی در الکسا نداشته باشد؟

بن‌مایه: دیجی‌کالا مگ


کانال تلگرام ماندگار وب

  1. علی

    سلام مطلب خوبی بود شما خودتون از افزونه ی الکسا روی مرورگر استفاده میکنید؟

دیدگاه خود را بنویسید

تنها دیدگاه‌هایی که به فارسی نوشته می‌شوند پذیرفته خواهند شد!

ماندگار وب - 1395
فروش - خرید هاست وردپرس فارسی